Dil Gelişiminde Gecikme

Soru

Çocuğumda bazı gerilemeler fark ettik ve çocuk psikiyatristine başvurduk. Yapılan değerlendirmede uyaran eksikliği, yoğun ekran maruziyeti ve gecikmiş dil gelişimi olabileceği ifade edildi.

Bu süreçte oğlumuzu kreşe gönderdik, evde ekranı tamamen kaldırdık ve bir ergoterapist ile çalışmaya başladık. Önceki durumuna göre ilerleme kaydettiğini düşünüyoruz ancak hâlâ bazı konularda zorlanıyoruz.

Örneğin meyve ve sebzelerin isimlerini biliyor, renkleri biliyor ve zaman zaman kendisi söylüyor. Ancak biz “Bu hangi renk?” diye sorduğumuzda cevap vermiyor. Benzer şekilde “Elmayı getirir misin?” dediğimizde bizi duymuyormuş gibi davranabiliyor.

Oyun kuruyor, oyunlara ilgi gösteriyor ancak oyun içerisinde verdiğimiz basit komutlara çoğu zaman yanıt vermiyor. Bu durumda nasıl bir yol izlemeliyiz? Farklı değerlendirmeler yapılması gerekir mi? Açıkçası çok yorulduk ve uyaran eksikliğinin dışında başka bir durum olabileceğinden endişe duyuyorum.

Dil gelişiminde gecikme yaşayan bazı çocuklar bildikleri kavramları ifade edebilse de sorulara yanıt verme, yönergeleri takip etme ve dikkatini konuşana yöneltme konusunda zorlanabiliyor. Uzmanlarımız, bu durumun tek başına bir tanı göstergesi olmadığını, ayrıntılı gelişimsel değerlendirme gerektirdiğini belirtiyor.

Uzman Görüşü

Öncelikle, çocuğunuzun  ilerleme göstermesi olumlu bir bulgudur. Kreş desteği, ekranın kaldırılması ve terapi süreçlerinin devam etmesi gelişim açısından önemli katkılar sağlayabilir.

Ancak bir çocuğun bir bilgiyi biliyor olması ile o bilgiyi sorulduğunda kullanabilmesi farklı becerilerdir. Örneğin renkleri spontan olarak söyleyebilmesi, renk bilgisinin varlığını gösterebilir; fakat “Bu hangi renk?” sorusuna yanıt verememesi alıcı dil, dikkat, soru-cevap becerisi veya sosyal iletişim alanındaki güçlüklerle ilişkili olabilir.

Benzer şekilde yönergeleri zaman zaman yerine getirmemesi her zaman işitmediği anlamına gelmez. Dikkatini sürdürme güçlüğü, ortak dikkat eksikliği, dil becerilerindeki gecikme veya iletişimsel motivasyon farklılıkları da bu duruma neden olabilir.

Bu nedenle yalnızca kelime sayısına değil; ortak dikkat, ismine tepki verme, karşılıklı oyun kurma, taklit becerileri, jest-mimik kullanımı, yönerge takibi ve sosyal etkileşim alanlarının birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Endişeleriniz devam ediyorsa, çocuğunuzu takip eden çocuk psikiyatristiyle yeniden görüşerek güncel bir gelişimsel değerlendirme yapılmasını isteyebilirsiniz. Gerektiğinde dil ve konuşma terapisi değerlendirmesi ile gelişimsel testler de sürece katkı sağlayabilir.

En önemlisi, çocuğunuzun mevcut performansını düzenli olarak takip etmek ve belirli aralıklarla profesyonel değerlendirmelerle gelişimini izlemektir. Tek bir belirtiye bakarak kesin bir sonuca ulaşmak mümkün değildir; değerlendirme her zaman çocuğun genel gelişim profili üzerinden yapılmalıdır.