Otizmde Ailelerin Merak Ettiği İki Yaklaşım

Soru

Özel gereksinimli bir çocuk annesi olunca ister istemez her şeyi araştırıyor, duyuyor ve farklı uygulamalarla ilgili bilgi sahibi olmaya çalışıyoruz. Son dönemde özellikle CBD yağı ile ilgili çok fazla şey duyuyorum. Bu konuda ne düşünüyorsunuz? Kullanan öğrencileriniz oldu mu, fayda görenler var mı?

Bir de Berard Yöntemi (İşitsel Entegrasyon Eğitimi) hakkında fikirlerinizi almak isterim. Gerçekten etkili bir yöntem midir? 

Uzman Görüşü

Ailelerin yeni yöntemleri araştırması son derece anlaşılır bir durumdur. Ancak otizm alanında umut vadeden uygulamalarla, bilimsel desteği sınırlı olan yaklaşımları birbirinden ayırabilmek büyük önem taşır.

CBD yağı konusunda:
CBD (kannabidiol), kenevir bitkisinden elde edilen ve psikoaktif etkisi belirgin olmayan bir bileşendir. Son yıllarda otizmde davranış problemleri, kaygı, uyku sorunları ve irritabilite üzerindeki olası etkileriyle ilgili bazı çalışmalar yapılmıştır. Ancak mevcut bilimsel veriler henüz rutin kullanım önermek için yeterli düzeyde değildir.

Bazı aileler;

• uyku düzeninde iyileşme,
• kaygıda azalma,
• huzursuzluk ve öfke nöbetlerinde hafifleme,

gibi olumlu deneyimler bildirebilmektedir. Buna karşılık hiçbir değişiklik görmeyen ya da yan etki yaşayan çocuklar da bulunmaktadır.

Önemli olan nokta şudur: CBD yağı, otizmin temel belirtilerini tedavi ettiği kanıtlanmış bir uygulama değildir. Ayrıca doz, içerik güvenilirliği, ilaç etkileşimleri ve uzun dönem etkileri konusunda hâlâ yanıt bekleyen sorular bulunmaktadır. Bu nedenle hekim değerlendirmesi olmadan ve özellikle çocuk psikiyatrisi veya çocuk nörolojisi bilgisi dışında kullanılmasını önermemek gerekir.

Berard Yöntemi (İşitsel Entegrasyon Eğitimi) konusunda ise:
Bu yöntem, belirli frekanslardan düzenlenmiş müziklerin dinletilmesi yoluyla işitsel hassasiyetleri azaltmayı ve davranışları düzenlemeyi hedefler. Bazı aileler çocuklarının dikkat süresi, sakinlik düzeyi veya seslere toleransı açısından olumlu değişiklikler gözlemlediklerini ifade etmektedir.

Ancak bilimsel açıdan bakıldığında, Berard yönteminin otizm belirtileri üzerinde etkili olduğuna dair güçlü ve tutarlı kanıtlar bulunmamaktadır. Bu nedenle birçok uluslararası kılavuz tarafından kanıta dayalı temel müdahaleler arasında yer almamaktadır.

Bu durum, hiçbir çocukta fayda görülmeyeceği anlamına gelmez; ancak şu sorular mutlaka sorulmalıdır:

• Çocuğumun temel ihtiyaçları karşılandı mı?
• Dil ve iletişim desteği yeterli mi?
• Davranış müdahaleleri düzenli uygulanıyor mu?
• Eğitim hedefleri yapılandırılmış mı?
• Bu uygulamaya ayrılacak zaman ve maddi kaynak, kanıta dayalı müdahalelerin önüne geçiyor mu?

Eğer aile ek bir yöntem denemeyi düşünüyorsa, bunu "ana tedavi" yerine destekleyici bir uygulama olarak değerlendirmesi ve çocuğun ilerlemesini objektif olarak takip etmesi daha sağlıklı olacaktır.

Bolluca ailesi olarak diyoruz ki; otizmde bugün için en güçlü bilimsel desteğe sahip yaklaşımlar; bireyselleştirilmiş özel eğitim, işlevsel iletişim becerilerinin desteklenmesi, aile eğitimi ve ihtiyaç varsa davranış temelli müdahalelerdir. Yeni yöntemlere açık olmak kıymetlidir; ancak umut ile kanıt arasındaki dengeyi korumak da en az onun kadar önemlidir. Kurumlarımızdan destek alabilirsiniz.