Otizmli Öğrencilerimin Olumsuz Davranışlarıyla Nasıl Baş Edebilirim?

Soru

Özel eğitim öğretmeniyim ve otizm sınıfında devam bir öğrencim var. Öğrencim tekrarlayan bir şekilde ıslık çalıyor. Bu davranış; derste yazı yazarken, beslenme sırasında, markette, evde yani hemen her ortamda ve günün büyük bölümünde devam ediyor.

Geçen dönem öğrencimde kafaya vurma ve çeneye vurma davranışları da vardı. Ancak okuma yazmaya geçtikten sonra bu davranışlar tamamen ortadan kalktı. Buna rağmen ıslık çalma davranışı devam ediyor ve sıklığında herhangi bir azalma gözlemleyemiyorum.

Bu davranışın altında hangi nedenler olabilir? Davranışı azaltmak veya söndürmek için nasıl bir yol izlemeliyim? Davranış değiştirme açısından önerebileceğiniz yöntemler nelerdir? 

Uzman Görüşü

Otizmli çocuklarda sürekli tekrar eden ses çıkarma, tükürme veya ıslık çalma davranışı farklı işlevlere sahip olabilir. Öncelikle davranışın hangi amaçla ortaya çıktığını anlamak önemlidir. Bazı çocuklar duyusal ihtiyaçlarını karşılamak için bu tür sesler çıkarırken, bazıları dikkat çekmek, sıkıntıdan kurtulmak veya kendilerini sakinleştirmek amacıyla bu davranışı sürdürebilir.

İlk aşamada davranışın ne zaman, hangi ortamlarda ve hangi durumların ardından ortaya çıktığını gözlemleyerek bir davranış kaydı tutmanız faydalı olacaktır. Eğer davranış duyusal bir ihtiyaçtan kaynaklanıyorsa, öğrencinin gün içinde uygun duyusal etkinliklerle desteklenmesi gerekebilir. Davranış dikkat çekme amacı taşıyorsa, ıslık çalmadığı anları fark edip olumlu pekiştirmek daha etkili olabilir.

Davranışın sıklığı fazla olduğu ve farklı ortamlarda da devam ettiği için, bir davranış uzmanı veya çocuk ve ergen psikiyatristi ile iş birliği yapılarak işlevsel davranış değerlendirmesi yapılması önemlidir. Davranışın işlevi doğru belirlendiğinde, uygun müdahale yöntemleriyle önemli ölçüde azalma sağlanabilir. Kurumlarımızdan destek alabilirsiniz.