Zorbalık Çocukları Nasıl Etkiliyor?

1. Zorbalık nedir? 

• Her kavga ya da kötü davranış zorbalık değildir.

• Zorbalığın üç temel özelliği vardır:

  1. Tekrarlayıcı olması (sistematik şekilde devam etmesi)

  2. Güç eşitsizliği olması (fiziksel, sosyal veya statü açısından)

  3. Karşı tarafa acı verme amacı

Bu nedenle zorbalık genellikle:

• daha güçlü olanın

• daha zayıf veya yalnız olana
  yaptığı davranışlardır.

2. Zorbalığın hedefi kimler olur?

En sık hedef olan çocuklar:

• Fiziksel olarak küçük veya zayıf görülenler

• Farklı görünenler (kilolu, zayıf, farklı görünüş)

• Gelişimsel farklılıkları olanlar

  • otizm

  • dikkat eksikliği

  • tikler

• Sosyal olarak yalnız çocuklar

İnsanların görünüşe göre hızlı yargı vermesi de bunu artırır.

3. Zorbalığın mağdurlar üzerindeki etkileri

Zorbalık yaşayan çocuklarda:

• Yoğun öfke

• adaletsizlik hissi

• yalnızlık

• okula gitmek istememe

• ders başarısında düşüş

görülebilir.

Araştırmalara göre sosyal dışlanma:

• Beyinde fiziksel ağrı ile aynı bölgeleri aktive eder.
  Yani sosyal dışlanma gerçekten acı verici bir deneyimdir.

4. En riskli grup: mağdur olup sonra zorba olanlar

Bazı çocuklar zorbalıktan kurtulmak için:

“Ben de zorba olayım, kimse bana bulaşmasın.”

diye düşünür.

Bu grup:

• hem mağdur

• hem zorba

olduğu için ruh sağlığı açısından en riskli grup kabul edilir.

5. Ailelerin yaptığı önemli bir hata

Bazı aileler çocuklarına şöyle diyebiliyor:

• “Sen de karşılık verseydin”

• “Elin armut mu topluyor?”

Uzmanlara göre bu yanlış.

Çünkü:

• sorun çocukta değil,

• sistemde ve ortamda.

Ailenin yapması gereken:

• çocuğu suçlamak değil

• desteklemek ve yanında olmak.

6. Zorbalar neden böyle davranır?

Çoğu durumda sebep:

statü kazanmak veya statüyü korumaktır.

Örneğin:

• popüler olmak

• korkulan kişi olmak

• grubun lideri olmak

Bu yüzden zorba çocuklar çoğu zaman:

• sevilen değil

• korkulan çocuklardır.

7. Seyirciler 

Zorbalıkta üçüncü bir grup vardır:

izleyenler.

Birçok çocuk:

• zorbalığın yanlış olduğunu bilir

• ama hedef olmaktan korktuğu için ses çıkarmaz.

Ancak araştırmalar gösteriyor ki:

Tek bir kişinin “Bunu yapamazsın” demesi bile zorbalığın etkisini ciddi şekilde azaltabiliyor.

8. Dijital / siber zorbalık

Akıllı telefon ve sosyal medya ile zorbalık yeni bir boyut aldı.

Örnekler:

• hakaret mesajları

• utandırıcı fotoğraflar paylaşmak

• sahte hesaplardan saldırmak

• yapay zekâ ile sahte görüntüler üretmek

Dijital ortamda zorbalık:

• daha hızlı yayılır

• anonim yapılabilir

• kontrolü daha zordur.

9. Yetişkinlerde zorbalık

Zorbalık sadece okulda değil:

• iş yerlerinde

• kurumlarda

• sosyal gruplarda

da görülür.

Burada da aynı özellikler vardır:

• güç eşitsizliği

• hedef alma

• zarar verme amacı.